Nhật Bản mở màn săn vé Olympic 2028: Sân nhà Fukuoka và bài toán vượt thoát khỏi vòng xoáy chiến thắng

Fukuoka, một buổi sáng cuối hè, nắng vàng trải dài trên mái vòm nhà thi đấu. Trên sân, những trái bóng chuyền vàng cam lăn nhẹ, tiếng giày ma sát với mặt sàn gỗ vang lên từng nhịp như tiếng đếm ngược. Nơi đây, từ ngày 14 tháng 9, cuộc đua giành suất dự Thế vận hội Los Angeles 2028 của bóng chuyền nam châu Á sẽ chính thức bắt đầu. Và trung tâm của sự chú ý, một lần nữa, là đội tuyển Nhật Bản – đội bóng đang đứng ở đỉnh cao châu lục với tư cách nhà vô địch đương nhiệm. Giải vô địch bóng chuyền nam châu Á lần thứ 22 này không chỉ đơn thuần là một danh hiệu. Nó là vòng loại World Cup, là cánh cửa trực tiếp dẫn đến Olympic. Với người Nhật, mọi con mắt đổ dồn về bảng A – nơi họ nằm chung với Bahrain, Oman và Australia. Trên bảng xếp hạng FIVB, Nhật Bản đứng thứ sáu thế giới, là đội bóng có thứ hạng cao nhất trong số các đội tuyển thuộc Liên đoàn bóng chuyền châu Á (AVC). Họ là đội duy nhất của châu lục từng đăng quang Olympic – tấm huy chương vàng Munich 2026 vẫn còn nguyên giá trị như một chứng nhân lịch sử. Trong ba kỳ giải châu Á gần nhất, họ luôn có mặt trên bục vinh quang. Mười lần vô địch, bốn lần á quân, bốn lần hạng ba – bộ sưu tập huy chương đồ sộ bậc nhất lịch sử giải. Nhưng chiến thắng, ở một góc độ nào đó, cũng là một vòng xoáy. Khi một đội bóng được kỳ vọng phải thắng, áp lực không còn nằm ở việc chinh phục đối thủ mà nằm ở việc vượt qua chính mình. Tôi nhớ những buổi chiều ở Rajamangala, khi sân vắng lặng và chỉ có tiếng cỏ xào xạc trong gió. Nhật Bản không lạ gì cảm giác đứng trên đỉnh. Nhưng đỉnh cao càng lớn, cú rơi càng đau – và đó là điều mà người hâm mộ, những người chỉ nhìn vào bảng thành tích, thường bỏ qua. Nhìn vào cơ cấu bảng đấu, Australia từng vô địch năm 2026, Bahrain và Oman là những đội bóng đang phát triển không ngừng. Về mặt lý thuyết, Nhật Bản vượt trội hoàn toàn. Nhưng bóng chuyền không được quyết định trên giấy. Trong thể thao, những đội bóng nhỏ hơn, ít được chú ý hơn, thường chơi với tinh thần của những kẻ không có gì để mất. Họ đến Fukuoka không phải để làm nền cho ngôi sao Nhật Bản, mà để viết nên câu chuyện của chính họ. Và trong những khoảnh khắc như thế, lợi thế sân nhà có thể trở thành con dao hai lưỡi – sự cổ vũ cuồng nhiệt có thể tiếp thêm sức mạnh, nhưng cũng có thể trở thành gánh nặng khi đội nhà bị dẫn trước. Điều thú vị là giải đấu này không chỉ có một câu chuyện. Tất cả các trận đấu sẽ được phát trực tiếp trên VBTV – một nền tảng kỹ thuật số đang từng bước mở rộng tầm ảnh hưởng của bóng chuyền châu Á đến khán giả toàn cầu. Điều này đồng nghĩa với việc màn trình diễn của các đội tuyển không còn bó hẹp trong phạm vi lãnh thổ. Một pha bóng chuyền hay của một vận động viên Bahrain có thể trở thành khoảnh khắc lan truyền trên mạng xã hội. Một chiến thắng của Oman trước Nhật Bản sẽ là cú sốc làm rung chuyển cả châu lục. Bóng chuyền châu Á đang bước vào một kỷ nguyên mới, nơi mọi trận đấu đều có thể tạo ra những hiệu ứng vượt ra ngoài sân đấu. Nhưng hãy nói về Nhật Bản một cách thẳng thắn. Họ vừa đứng thứ tư tại Volleyball Nations League 2026 – một kết quả đáng nể nhưng cũng cho thấy họ chưa sẵn sàng để cạnh tranh với những đội bóng hàng đầu thế giới như Ba Lan, Pháp hay Ý. Vấn đề không nằm ở tài năng. Nhật Bản có những cầu thủ đẳng cấp thế giới, kỹ thuật cá nhân tuyệt vời, hệ thống phòng ngự chặt chẽ. Vấn đề nằm ở chiều sâu đội hình và khả năng duy trì sự ổn định trong những thời điểm quyết định. Ở VNL, họ đã có những trận đấu xuất sắc nhưng cũng có những trận đấu sụp đổ bất ngờ. Đây là điều mà giải châu Á sẽ kiểm chứng – không phải khả năng chiến thắng Bahrain hay Oman, mà là khả năng xử lý áp lực khi họ được kỳ vọng phải thắng sạch. Và rồi, có một câu hỏi lớn hơn. Liệu việc tổ chức giải đấu tại nhà có thực sự là một lợi thế? Trong lịch sử bóng chuyền Nhật Bản, có những khoảnh khắc sân nhà trở thành nơi vực dậy tinh thần, nhưng cũng có những lúc áp lực từ khán đài khiến các VĐV trẻ run rẩy. Fukuoka không phải Tokyo – nơi người hâm mộ đã quen với những kỳ vọng lớn lao. Fukuoka có một bầu không khí thể thao ấm áp, gần gũi hơn. Điều này có thể giúp các cầu thủ Nhật Bản thư giãn và chơi đúng sức của mình. Nhưng cũng có thể tạo ra một cảm giác tự mãn nguy hiểm. Nhìn từ góc độ chiến thuật, giải đấu này sẽ là bài kiểm tra cho hệ thống tấn công biên của Nhật Bản. Trong bóng chuyền hiện đại, khả năng ghi điểm từ vị trí chuyền hai và phối hợp nhanh ở giữa lưới là yếu tố sống còn. Nhật Bản nổi tiếng với lối chơi nhanh, biến hóa, nhưng trước những hàng chắn cao lớn của Australia hay Bahrain, họ sẽ cần những phương án tấn công đa dạng hơn. Đây là cơ hội để ban huấn luyện thử nghiệm những đội hình mới, những miếng đánh mới mà họ có thể sử dụng ở những giải đấu lớn hơn. Điều mà tôi muốn nhấn mạnh ở đây không phải là khả năng vô địch của Nhật Bản – điều đó gần như chắc chắn. Mà là cách họ vô địch. Liệu họ có thể hiện sự thống trị tuyệt đối, hay họ sẽ để lộ những điểm yếu mà các đối thủ lớn hơn có thể khai thác ở những giải đấu sau này? Giải châu Á lần này là một bức tranh thu nhỏ, một phép thử cho tham vọng Olympic của họ. Nếu Nhật Bản chỉ thắng nhờ đẳng cấp vượt trội mà không cải thiện được khả năng xoay chuyển tình thế trong những thời điểm khó khăn, họ sẽ gặp rắc rối lớn ở Los Angeles 2028. Còn với Bahrain, Oman và Australia, giải đấu này là cơ hội để họ học hỏi, để họ đo lường khoảng cách giữa họ và đỉnh cao châu lục. Australia, với truyền thống bóng chuyền lâu đời, có thể tạo ra bất ngờ nếu họ chơi đúng sức. Bahrain và Oman, với sự đầu tư ngày càng tăng cho thể thao, có thể không thắng nhưng họ sẽ tích lũy được kinh nghiệm quý giá cho tương lai. Trong bóng chuyền, không có trận đấu nào là vô nghĩa. Ngay cả một trận thua 0-3 cũng có thể trở thành bài học để xây dựng một thế hệ mới. Sân vận động Fukuoka sẽ vang lên tiếng hò reo trong những ngày tới. Trên khán đài, hàng nghìn trái tim sẽ đập chung một nhịp. Nhưng tôi tin rằng, sau khi giải đấu kết thúc, khi ánh đèn tắt và sân vắng lặng, những gì còn đọng lại không chỉ là chiếc cúp vô địch. Đó là những khoảnh khắc các cầu thủ Oman ngồi thẫn thờ trên sân sau trận thua, là cái siết tay giữa các đối thủ ở lưới, là những giọt nước mắt của những chàng trai trẻ lần đầu bước ra ánh đèn châu lục. Bóng chuyền, như tôi đã học được sau nhiều thập kỷ theo dõi, không chỉ là những con số và chiến thắng. Nó là câu chuyện về con người, về khát vọng, về sự kiên cường. Và trong câu chuyện đó, Nhật Bản có thể là nhân vật chính, nhưng những nhân vật phụ mới là những người tạo nên chiều sâu cho tác phẩm. Los Angeles 2028 vẫn còn ở phía trước. Nhưng con đường đến đó bắt đầu từ Fukuoka, từ những trận đấu đầu tiên của vòng bảng, từ những pha bóng chuyền đầu tiên trong ngày khai mạc. Và khi trái bóng đầu tiên được giao lên, cả châu Á sẽ nín thở theo dõi. Hạt giống của những câu chuyện – về vinh quang, về thất bại, về sự chữa lành – đang được gieo xuống sân đấu này. Người Nhật có thể đang đứng trên đỉnh, nhưng họ cũng đang đứng trước ngưỡng cửa của những thử thách lớn hơn. Và như tôi đã viết nhiều lần, giữa đống tro tàn của một trận thua, tôi gieo xuống hạt giống chữa lành. Nhưng tro tàn chỉ có thể sinh sôi nảy nở khi người ta dám đối diện với nó. Nhật Bản, với tất cả sức mạnh của mình, sẽ cần phải đối diện với chính mình trước khi nghĩ đến việc chinh phục thế giới.